Veel meer dan alleen een godsdienst - van het Joodse volk wordt vaak gezegd dat ze zich in het midden bevindt van een driehoek, bestaande uit één God, het Land van Israël en hun heilige teksten, de Bijbel.

De Bijbel is de oorzaak geweest van de grote invloed die dit kleine volk (circa 13 miljoen mensen) heeft gehad op de cultuur en het geloof in de wereld. De eerste vijf boeken staan bekend als de Thora, dat “leren” betekent, waaraan door de eeuwen heen een enorme hoeveelheid overgeleverde Joodse wijsheid is toegevoegd. Voor veel Joden echter komt de essentie van hun leer neer op een enkel gebod dat zo'n 2000 jaar geleden door een Joodse wijsgeer voor de eerst werd uitgesproken: “Doe anderen niets, waarvan u niet zou willen dat het u wordt aangedaan.”

De Bijbel bevat de Tien Geboden (in het Bijbelse boek Exodus 20:1-13), een moraalleer met niet alleen een verbod op moord en diefstal, maar onder andere ook het gebod om een wekelijkse rustdag aan te houden, de Sabbat, een kenmerk van het Joodse geloof en haar cultuur, en het gebod zijn vader en moeder ter eren. De Bijbel is het fundament voor de leer van Jezus en het christendom en voor het Nieuwe Testament.

In de loop der eeuwen hebben de Joden de Talmoed toegevoegd aan hun heilige teksten. Dit is een commentaar op de Bijbel dat zich vooral ontwikkelde nadat het Joodse Volk was verbannen uit hun thuisland Israël (zie hieronder), en zich zeer bemoeide om de verbinding tot elkaar, tot God en tot hun land te behouden. Het leren uit de Bijbel en de Talmoed, en studie in het algemeen, werd tot een belangrijk element van de Joodse cultuur, net als de oude Hebreeuwse taal van de Bijbel die in de moderne tijd is hernieuwd.

Misschien wel het meest beroemde Bijbelverhaal is de Exodus, waarin Mozes het volk, toen Israëlieten genoemd en in 12 stammen verdeeld, uit de Egyptische slavernij in de vrijheid voerde. De Israëlieten bereikten uiteindelijk het Land van Israël, dat volgens de Bijbel door God aan de eerste patriarch Abraham was beloofd. De Twaalf Stammen komen voort uit Jacob, de kleinzoon van Abraham, ook wel Israël genoemd.

De bekendste gebeurtenis in het leven van Abraham was toen God hem beproefde door van hem te verlangen dat hij zijn zoon Isaak offerde, hoewel God dit Abraham niet werkelijk liet doen.

Uiteindelijk stichtten de Israëlieten een koninkrijk in het land van Israël, onder leiding van Saul, David, Salomo en andere koningen. Het koninkrijk werd uiteindelijk gespleten in een noordelijk en zuidelijk deel. Het Joden in het noordelijke deel werden in 721 voor onze jaartelling door de Assyriërs verbannen. De er levende stammen verdwenen, en werden bekend als de Tien Verloren Stammen.

David is ook een belangrijke Joods religieuze figuur. Hij is de voorvader van de verwachte verlosser (de Messias) en de schrijver van de Psalmen, de meest bewegende religieuze poëzie in de Bijbel. David maakte ook Jeruzalem tot hoofdstad van het Joodse Volk. Hij kocht de grond op de Berg Moriah waar ooit Abraham was beproefd, en waar later de grote Tempel zou worden gebouwd.

Vandaag de dag staat de Berg Moriah bekend als de Tempelberg. Salomo bouwde er in ongeveer 950 voor onze jaartelling de Eerste Tempel, die werd verwoest door de Babyloniërs, die de Joden in 586 voor onze jaartelling uit hun land verbanden. Maar zo'n 50 jaar later keerden de Joden terug en bouwden de Tweede Tempel, die rond de tijd van Jezus door koning Herodes werd verfraaid. In het jaar 70 werd ook deze vernietigd door de Romeinen.

De Tempelberg, waar zich nu de islamitische Rotskoepel en de Al-Aqsa Moskee bevinden, is een van de bekendste plaatsen in Israël, net als de Klaagmuur, het laatste overblijfsel van de tempel van Herodes en een belangrijke Joodse heilige plaats.